|
Strona 1 z 2
Artykuł powstał na podstawie materiałów udostępnionych przez firmę ogrodniczą Hortulus z Dobrzycy, specjalizującą się w tworzeniu stylowych ogrodów. Polecamy sadzonki i nasiona znajdujące się w ofercie sprzedaży centrum ogrodniczego HORTULUS. Szczegółową ofertę znajdą Państwo na stronie internetowej: www.hortulus.com.pl
Żywopłot nie jest żadnym gatunkiem ale formą prowadzenia odpowiednich gatunków roślin. Ze względu na pełnioną funkcję żywopłoty możemy podzielić na:
- Żywopłoty obronne – kryją siatki druciane i drewniane płoty, stanowią jednocześnie zaporę przed nieproszonymi gośćmi. Niektóre z nich tworzą “ściany” nie do przebycia dla człowieka i zwierząt a jednocześnie są znakomitym siedliskiem do gnieżdżenia się ptaków, które są dodatkową atrakcją. Tworzy się je z kolczastych lub ciernistych gatunków tj. ognik, głóg, róża, berberys, ałycza, pigwowiec.
- Żywopłoty ochronne – osłaniają przed wysuszającymi zimowymi wiatrami, mrozem, hałasem i zanieczyszczeniami, sadzi się je z niewybrednych gatunków tj. kosodrzewina, świerk, jałowiec, tawuła, pęcherznica, irga, dereń, forcycja.
- Żywopłoty ozdobne – pełnią funkcję dekoracyjną, tworzy się je z gatunków ozdobnych z owoców, kwiatów, liści lub pędów np.: Berberys Thunberga ‘Atropurpurea’, Berberys pospolity ‘Atropurpurea’, tawuły, lawenda, cyprysiki Lawsona odm. Columnaris, Ellwoodii, Kelleris, Golden King, Żywotniki zachodnie odm. Smaragd, Holstrumph, Brabant, Cis pośredni ‘Hiksi’, cis pospolity.
Żywopłoty mogą być też cięte (formowane) lub naturalne. Żywopłoty formowane – wymagają częstego cięcia, mają ładny geometryczny kształt i zajmują mniej miejsca. Żywopłoty naturalne – przeważnie obficie kwitną, są szersze, nie wymagają częstego cięcia. Na żywopłoty cięte nadają się odmiany, które:
- lubią cięcie lub je znoszą,
- dobrze się krzewią,
- są odporne na niekorzystne warunki klimatyczne (mróz, wiatr) i zanieczyszczenia, szczególnie jeśli są to ochronne żywopłoty wystawione na bezpośrednie działanie tych czynników.
Koszty założenia żywopłotu Ważniejsze, od tego ile kosztuje jedna sadzonka rośliny, jest koszt jednego metra bieżącego żywopłotu. W punktach sprzedaży mamy do wyboru rośliny kontenerowane i z nagim korzeniem. Rośliny kontenerowane są droższe, ponieważ są już wyrośniete, dobrze ukorzenione, nie mają problemów z przyjęciem się (brak tzw. wypadów), są już rozkrzewione i większe. Można je sadzić cały rok i zazwyczaj sadzimy ich mniej na metrze. Rośliny z nagim korzeniem sadzimy tylko wiosną i jesienią. Trzeba sadzić je gęściej, mogą bowiem zdarzyć się wypady. Są one z reguły tańsze, np.: koszt założenia 1m żywopłotu z ałyczy wynosi 6-8zł. Sadzenie żywopłotu Przed posadzeniem należy przygotować glebę, oczyszczając ją dokładnie z chwastów, do tego celu można użyć jednego z herbicydów totalnych np.: Roundaup. Sadząc iglaki należy pamiętać o dawce startowej torfu kwaśnego – na glebach zdegradowanych i piaszczystych ok. 15-20L pod roślinę, a na glebach przeciętnych ok. 8-10 L pod roślinę. głębokość sadzenia - rośliny z nagim korzeniem sadzimy na takiej głębokości na jakiej rosła w szkółce, a kontenerowane tak, by przykryć całą bryłę korzeniową szerokość sadzenia - żywopłoty liściaste, strzyżone sadzi się w dwóch rzędach, naprzemianlegle, krzewy iglaste, drzewa szpalerowe i liściaste niestrzyżone w jednym rzędzie.
Nawożenie i pielęgnacja Żywopłoty formowane z roślin liściastych sezonowych powinno się przycinać co najmniej dwukrotnie w ciągu roku. Pierwszy raz robimy to na przełomie czerwca i lipca. Przycinamy wtedy pędy o połowę ich długości. Powtórnie – po zakończeniu wzrostu jesienią. Skracamy wtedy wszystkie tegoroczne pędy do długości 10 cm. Żywopłoty zimozielone przycinamy zwykle raz w roku – w lipcu lub na początku sierpnia. Skracamy wówczas o 5-10 cm przyrosty, nie tniemy natomiast gałęzi starszych. Żywopłot, który osiągnął oczekiwaną wysokość i szerokość, należy regularnie przycinać (nawet raz w miesiącu), bo tylko wtedy będzie on miał regularny, geometryczny kształt. Usuwamy wszystkie gałązki wyrastające poza ustaloną linię. Dobrze uformowany żywopłot powinien być szerszy u podstawy, a węższy u szczytu. Zapewni to dobre oświetlenie także dolnych części roślin. W konsekwencji żywopłot od samego dołu będzie dobrze rozgałęziony i ulistniony. Szczególne znaczenie ma to w uprawie gatunków światłolubnych, które nie znoszą bocznego zacienienia. Gatunki znoszące zacienienie, na przykład: cisy, buki lub graby, można natomiast formować również w kształcie prostokąta. Pielęgnacja żywopłotu naturalnego jest znacznie prostsza – nie wymaga on częstego, regularnego cięcia. Nawet taki żywopłot warto jednak raz na kilka lat wczesną wiosną "podciąć". Tuż przy ziemi wycinamy wtedy wszystkie stare gałęzie, młode zaś skracamy o 2/3 ich długości.
Bardzo istotne w pielęgnacji zwłaszcza młodego żywopłotu jest podlewanie i nawożenie. Żywopłoty nawozimy 3 razy do roku na wiosnę, w czerwcu i pod koniec lipca. Do nawożenia polecamy BIOEKOR dla żywopłotów iglastych i liściastych, który zwiększa odporność nawożonych roślin na choroby i szkodniki, a także zapobiega brązowieniu i opadaniu igieł.
Najważniejszą kwestią przy wyborze gatunku jest wysokość żywopłotu. W zależności od planowanej wysokości żywopłotu możemy wybrać następujące gatunki:
| gatunek |
ilość szt. na mb. |
opis |
| ŻYWOPŁOTY NISKIE NAJCZĘŚCIEJ OBWÓDKOWE: DO 60-70 CM |
| gatunki liściaste sezonowe |
| Berberys Thumberga (Berberis thumbergii) Bagatelle |
k:3 |
bardzo wolno rosnąca karłowa odmiana o ciemnoczerwonych liściach, ładny kulisty pokrój, krzew odporny na suszę i zanieczyszczenia |
| Kalina koralowa (Viburnum opulus) Nanum |
k:2 |
ładny zwarty pokrój, ciemnozielone liście, nadaje się do cienia |
Pięciornik krzewiasty (Potentilla fruticosa) odmiany:
Red Ace
Goldteppich
Abbotswood
Tangerine
Pink Queen
Lovely Pink
Elizabeth
|
k:2-3 |
efektowne rośliny na żywopłoty, raczej wyższe w zależności od odmiany, dobrze znoszą cięcie, kwitną całe lato, aż do przymrozków w różnych kolorach w zależności od odmiany:
kw. czerwone kw. żółte kw. białe kw. pomarańczowe kw. różowe kw. różowe kw. żółte |
| Pigwowiec japoński (Chaenomeles japonica) |
nk:2-3 k:2 |
ciernisty krzew kwitnący IV-V w kol. ceglasto-czerwonym, zawiązuje żółte jadalne owoce, dobrze znosi formowanie |
Tawuła japońska (Spiraea japonica)odmiany:
Anthony Waterer
Little Princess
Goldmund
Goldflame
Crispa
Shirobana
|
nk:3-4 k:2 nk:3-4 k:2 nk:3-4 k-2 nk:3-4 k:2 nk:3-4 k:2 nk:3-4 k:2 |
tworzy niski, kwitnący latem żywopłot o kwiatach karminowo-różowych, niektóre liście mają częściowe żółte przebarwienia; kwitnie bardzo obficie wczesnym latem, kwiaty jasnoróżowe, bardzo drobny liść, ładny pokrój; kwitnie różowo w lipcu, ma efektowne jasnożółte liście, dobrze znosi cięcie; kolorowe liście: żółte, pomarańczowe, zielone, kwiaty ciemnoróżowe VI-VII, znosi cięcie; kwiaty różowe VII, powtarza kwitnienie, liście ciemnozielone, postrzępione, długo utrzymują się na krzewie; kwiaty różowe i białe na jednym egzemplarzu VI-VII, liście ciemnozielone, lancentowate, znosi cięcie |
| Tawuła x Bumalda (Spiraea x Bumalda) |
nk:3-4 k:2 |
kwiaty ciemnoróżowe, latem ciemnozielone liście |
| gatunki liściaste, zimozielone |
| Bukszpan wieczniezielony (Buxus semperwirens) |
k:3-4 |
klasyczny żywopłot w ogrodach francuskich i włoskich - partery bukszpanowe, ma drobne ciemnozielone liście, świetny do formowania i przycinania, wolno rosnący, dobrze znosi przesadzanie |
| Irga Dammera (Cotoneaster dammeri) |
k:1-2 |
ozdobne, ciemnozielone liście, w maju obficie kwitnie, kwiaty białe, drobne, później zawiązuje czerwone, kuliste owoce, utrzymujące się do wiosny, nadaje się do formowania i cięcia , b. wytrzymała i odporna, szybko rosnąca roślina |
| Lawenda wąskolistna (Lavandula angustifolia) |
k:2-3 |
szarozielony żywopłot obwódkowy o efektownych fioletowych kwiatach, które po przekwitnięciu ścina się jednocześnie formując rośliny w postać żywopłotu |
| Ligustr jajolistny odm. złota (Ligustrum ovalifolium Aureum) |
k:2-3 |
ciekawy, złotozielony żywopłot, b. wrażliwy na przemarzanie - zimą trzeba okryć, dobrze znosi cięcie |
| Machonia pospolita (Mahonia aquifolia) |
k:2-3 |
liście kolczaste, na zimę czerwieniejące, w żywopłocie naturalnym żółte kwiatostany i zwisające grona granatowych owoców, znosi zacienienie |
| Ożanka (Taucrium chamaedryfolia) |
k:3 |
drobne, błyszczące, niczym lakierowane liście, zimozielona, sezonowo atrakcyjne, fioletowe kwiaty |
| Suchodrzew chiński (Lonicera pileata) |
k:2-3 |
ciemnozielone, błyszczące liście, fioletowe kuliste owoce w przypadku żywopłotu naturalnego, znakomicie nadaje się do cięcia i formowania, b. dobrze znosi cięcie i suszę |
| gatunki iglaste |
Cyprysik groszkowy (Chamaecyparis pisifera) Lombards |
cięty-2 nat.-1 |
b. gęsty o niebiesko szarozielonym ubarwieniu |
Żywotnik zachodni (Thuja occidentalis) odmiany:
Danica
Hoserii
Ericoides
|
1-2 1-2 cięty-2 nat.-1 |
niski, regularny, kulisty pokrój kulisty, niski, zwarty pokrój, kędzierzawe końce cięty żywopłot, niebiesko szarozielony o gęstym, delikatnym, młodocianym ulistnieniu |
| ŻYWOPŁOTY ŚREDNIEJ WYSOKOŚCI (90–150 cm) |
| gatunki liściaste, sezonowe |
| Berberys Thunberga (Berberis thunbergii) Atropurpurea |
nk:3-4 k:2-3 |
czerwone ulistnienie, stosunkowo wolny wzrost, odporny na choroby, suszę i mróz |
| Berberys pospolity (Berberis vulgaris) Atropurpurea |
nk:3-4 k:2-4 |
czerwone liście nieco większe niż u poprzedniego, b. odporny na suszę i zanieczyszczenia, szybciej rośnie i jest bardziej podatny na choroby od poprzedniego |
| Ligustr pospolity (Ligustrum vulgare) |
nk:6-10 |
drobne, zielone liście, długo utrzymujące się na roślinie, bardzo dobrze znosi strzyżenie, bardzo popularny, mało wymagający i odporny na suszę gatunek |
| Tawuła van Houtte’a (Spirea van Houttei) |
nk:3-4 k:2 |
w przypadku naturalnych żywopłotów obficie biało kwitnie, cięte żywopłoty charakteryzują się ciemnozielonym, drobnym liściem, b. dobrze się krzewi jest mało wymagająca, b. dobrze znosi suszę odporna na mróz i choroby |
| Tawuła szara (Spiraea x cinerea) Grefsheim |
nk:3-4 k:2 |
najwcześniej kwitnąca, b. mrozoodporna tawuła o przewieszających się gałązkach i szybkim wzroście |
| Tawuła japońska (Spiraea japonika) Macrophylla |
nk:2-3 k:1-2 |
różowo kwitnie, dość duże liście, jesienią przebarwiające się na karminowo pomarańczowy kolor, b. odporna na suszę i zanieczyszczenia, mniej na choroby |
| Przeczka alpejska (Ribes alpinum ) |
nk:3-4 k:2-3 |
nadaje się w szczególności na żywopłoty formowane, b. efektowna zwłaszcza jesienią i wiosną z liści |
| Forsycia pośrednia (Forsythia x intermedia) |
nk:2-3 k:1-2 |
kwitnie b. wcześnie, przed rozwojem liści na żółto, odporna na suszę i mróz |
| Pęcherznica kalinolistna (Physocarpus opulifolius)Luteus |
nk:2-3 k:1-2 |
efektowny, żółty żywopłot. b. odporna na suszę i mróz, szybko rośnie |
| gatunki liściaste, zimozielone |
| Berberys brodawkowaty (Berberis verruculosa) |
k:1 |
b. efektowny żywopłot obronny; ciernisty krzew o liściach błyszczących zielonych spodem niebieskawych lub białawych, kolczastych, mniejszych od poprzedniego, gałęzie wygięte do ziemi, wolniej rośnie |
| Berberys Juliany (Berberis julianae) |
k:1 |
b. efektowne ozdobne żywopłoty, obronne; ciernisty krzew o wąskich, skórzastych liściach, na zimę czerwieniejących; najbardziej odporny na mróz z zimozielonych |
| Laurowiśnia wschodnia (Prunus laurocerasus) |
k:1 |
krzew o dużych, błyszczących, zielonych, skórzastych liściach na bardzo oryginalne żywopłoty ozdobne szczególnie w okresie jesienno-zimowym, znakomicie znosi formowanie i zacienienie |
| Ligustr odm. zimozielone (Ligustru sp.) |
k:4-5 |
ciemnozielone liście trzymają się aż do wiosny, wolniej rośnie od ligustra pospolitego, lepiej się zagęszcza i nadaje do formowania |
| Ognik szkarłatny (Pyracantha coccinea) |
k:1 |
w żywopłocie naturalnym ozdobą są kuliste pomarańczowe, żółte lub czerwone owoce utrzymujące się do wiosny, żywopłot cięty jest zbity, zwarty, ciernisty |
| Stranwersia Davida (Stranvaesia davidiana) |
k:2 |
ma czerwono pomarańczowe owoce w żywopłocie naturalnym, rośnie podobnie jak żywopłot z ligustra, b. wrażliwa na mróz |
| ŻYWOPŁOTY WYSOKIE (POWYŻEJ 2m) |
| gatunki liściaste |
| Buk pospolity (Fagus sylvatica) |
nk:4-5 |
zielone liście w sezonie , zimą suche, brązowe liście utrzymują się wewnątrz żywopłotu, bardzo dobrze znosi cięcie, stosunkowo wolno rośnie, cienioznośny |
| Głóg (Crataegus sp.) |
nk:5-6 |
ciernisty krzew tworzący gęsty, obronny żywopłot o ciemnozielonych liściach |
| Śliwowiśna (Prunus cerasifera Nigra) |
nk:2 |
bardzo efektowne żywopłoty, ciemno czerwone, cięte, kwitnące wiosną na różowo |
| Grab pospolity (Carpinus betulus) |
nk:4-5 |
liście ostro piłkowane, zielone, suche stają się brązowe i utrzymują się do wiosny, obok buka jest najbardziej cienioznośnym i najlepiej znoszącym strzyżenie liściastym drzewem krajowym, odporniejszy na mszyce |
| Ałycza (Prunus cerasifera) |
nk:6 |
tworzy cierniste, nie do przebycia żywopłoty o zielonych liściach |
| Tawuła van Houutea (Spiraea van houttei) |
nk:3-4 k:2 |
tworzy gęste żywopłoty z drobnymi zielonymi liśćmi, b. dobrze się krzewi, jest odporna na suszę i mróz |
| Dereń biały (Cornus alba) |
k:1 |
nie formowane żywopłoty, odporny na suszę o dużych, zielonych liściach, zimą ozdobne z czerwonych pędów |
| Dereń rozłogowy (Cornus stolonifera) |
k:1-2 |
nie formowane żywopłoty, odporne na suszę mało wymagające, zimą ozdobne oliwkowo zielone pędy |
| Róża fałdzistolistna (Rosa rugosa) |
nk:3-4 k:2-3 |
żywopłoty raczej naturalne, obronne, kolczaste, odporne na suszę i zanieczyszczenia mogą rosnąć na wydmach, mają różowe pachnące kwiaty |
| Rokitnik pospolity (Hippophaë rhamnoides) |
k:1-2 |
krzew dwupienny o szarosrebrzystych liściach, kolczasty, bardzo wymagający odporny na susze, znosi zasolenie, może rosnąć na wydmach |
Oznaczenia: nk – rośliny z nagim korzeniem, k – rośliny kontenerowane
|